Nowy raport Fundacji Pomagam.pl obnaża systemową niegospodarność, zawiera opinie ekspertów, sprawdzone rozwiązania oraz rekomendacje zmian.

• Mamy prawie milion zwierząt bezdomnych w Polsce, w tym około 72 tys. psów i aż 750 tys. kotów, które są systemowo marginalizowane.
• 335 mln zł: tyle wydały polskie gminy na opiekę nad bezdomnymi zwierzętami w 2023 roku. To wzrost o 134% w ciągu ostatniej dekady.
• 90% / 10%: zdecydowana większość budżetu idzie na kosztowne usuwanie skutków bezdomności, a zaledwie ok. 10% na prewencję (kastrację i czipowanie), która mogłaby obniżyć liczbę zwierząt trafiających do schronisk o ponad 70%
• 0,99 zł dziennie na kota, 2,89 zł na psa to najniższa wykazana przez gminy stawka za dzienne wyżywienie i opiekę. Eksperci szacują, że minimalny realny koszt wynosi ok. 30 zł.
• 95% organizacji prozwierzęcych finansuje opiekę z prywatnych środków. Tylko na Pomagam.pl w 2025 r. zebrano na zwierzęta ponad 32 mln zł.

Bez chipa i bez kontroli. Jak system „gubi” zwierzęta?

Sytuację pogarsza brak kontroli. Prawie 60% gmin w 2023 r. nie przeprowadziło wizytacji w schronisku, któremu przekazało zwierzęta, a co czwarta gmina przyznaje, że nie posiada informacji, ile zwierząt z jej terenu przebywa obecnie w opłacanych przez nią placówkach.

Schroniska pod kreską?

W obecnej debacie na temat ochrony zwierząt częstym tematem są ogromne środki, którymi dysponują schroniska i organizacje prozwierzęce. Warto jednak przyjrzeć się realiom.

Eksperci szacują, że realny koszt dziennego utrzymania jednego zwierzęcia w schronisku, obejmujący leczenie i opiekę, wynosi minimum 30 zł. W przeliczeniu na np. 350 zwierząt, miesięczny koszt oscyluje wokół 300 tys. złotych. Dla porównania najniższa wykazana przez gminy stawka za wyżywienie i opiekę nad kotem wyniosła w 2022 tylko 0,99 zł dziennie.

Obecny system opiera się natomiast na jednorazowej opłacie za przyjęcie psa do schroniska, która wynosi zwykle 1,2-1,5 tys. zł. To powoduje, że zwierzę po kilku miesiącach staje się wyłącznie kosztem, co może prowadzić do różnych patologii. ​ ​

Koszty przenoszone na obywateli

Ciężar ratowania zwierząt ląduje na barkach obywateli. Aż 95% organizacji pozarządowych finansuje z prywatnych darowizn zadania, które ustawowo należą do samorządu, a w przypadku 61% wydatki te pochłaniają aż trzy czwarte ich rocznego budżetu.

Jesteśmy w sytuacji, w której prywatne pieniądze Polaków są wydawanie na realizację zadań publicznych, z których państwo się nie wywiązuje. Równolegle crowdfunding stał się kluczowym narzędziem wsparcia. Tylko w 2025 roku w serwisie Pomagam.pl Polacy zebrali na cele prozwierzęce ponad 32 mln zł.