Powstaje nowoczesna infrastruktura kwantowa łącząca Niemcy, Polskę i Czechy
Informacja Prasowa - 27.03.2026Technologia kwantowa na straży cyberbezpieczeństwa
W marcu ruszył projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia, który zakłada stworzenie bezpiecznej, odpornej na ataki infrastruktury kwantowej (QCI), która połączy trzy państwa naszego regionu. Będzie to pierwsza w Europie Środkowej tak rozbudowana międzynarodowa sieć wykorzystująca Quantum Key Distribution (QKD) – technologię generowania i dystrybucji kluczy kryptograficznych, odporną nawet na przyszłe zagrożenia wynikające z użycia komputerów kwantowych. Inicjatywa wzmacnia cyberbezpieczeństwo państw, zapewniając bezpieczną komunikację pomiędzy instytucjami publicznymi, operatorami infrastruktury krytycznej, sektorem naukowym i centrami danych. Jednym z partnerów projektu jest Ośrodek Przetwarzania Informacji (OPI).
Technologia kwantowa na straży cyberbezpieczeństwa
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia stanowi część europejskiej strategii EuroQCI, której celem jest zbudowanie kontynentalnej, kwantowo‑bezpiecznej sieci komunikacji cyfrowej. Wspólna inicjatywa rozszerzy i połączy istniejące krajowe infrastruktury komunikacji kwantowej (QCI), tworząc odporny transgraniczny szkielet sieci kwantowej. Taka połączona sieć nie tylko zwiększy współpracę między państwami partnerskimi, lecz także posłuży jako model dla szerszych europejskich inicjatyw w zakresie komunikacji kwantowej.
– Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia stanowi znaczący krok naprzód w rozwoju bezpiecznej, transgranicznej infrastruktury komunikacji kwantowej, która połączy Niemcy, Polskę i Czechy. Jego głównym celem jest ustanowienie zaufanej sieci komunikacji kwantowej zdolnej do bezpiecznego przesyłania wrażliwych danych ponad granicami państw. Dzięki wdrożeniu technologii Quantum Key Distribution (QKD) możliwa będzie wymiana kluczy kryptograficznych w sposób odporny na manipulacje i próby włamania. Zapewni to ochronę krytycznych informacji nawet przed potencjalnymi zagrożeniami ze strony przyszłych komputerów kwantowych, które mogą sprawić, że wiele klasycznych metod szyfrowania stanie się przestarzałych – mówi dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji.
– Projekt jest ważnym elementem rozwoju europejskiej infrastruktury sieci komunikacji kwantowej. Zostaną zbudowane redundantne, międzynarodowe połączenia oraz uruchomione scenariusze wykorzystania technologii QKD z wykorzystaniem międzynarodowych połączeń, usług i aplikacji. Projekt będzie okazją do współpracy pomiędzy partnerami, którzy korzystają z bezpiecznych technologii komunikacji z Niemiec, Czech i Polski oraz umożliwi im rozwijanie potencjalnych nowych usług. Kluczowym elementem będzie krajowa sieć komunikacji kwantowej PIONIER-Q, która umożliwi zbudowanie, uruchomienie oraz operowanie międzynarodowymi połączeniami technologii QKD oraz integrację z krajowymi projektami związanymi z tą technologią – mówi Piotr Rydlichowski, ekspert z Działu Infrastruktury Sieciowej i Usługowej Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego.
– Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia ,wraz z innymi projektami realizowanymi w ramach konkursu CEF, pozwoli na połączenie istniejących infrastruktur komunikacji kwantowej w jedną europejską sieć kwantową, a w zasadzie w sieć sieci kwantowych operowanych przez różne państwa i podmioty (trochę na wzór znanego nam Internetu). Tutaj wprawdzie wymieniamy tylko informację o kluczach, a nie duże wolumeny danych, ale bezpieczeństwo kluczy szyfrujących jest bardzo istotnym wyzwaniem w obliczu prac nad rozwojem komputerów kwantowych istotnych kryptograficznie. W NASK, który jest liderem międzynarodowego konsorcjum, budującego stację naziemną, przykładamy dużą uwagę do równoległego rozwoju technologii PQC oraz QKD, w tym budowy polskiej stacji do komunikacji kwantowej z satelitami – mówi dr inż. Michał Marks, dyrektor Pionu Obliczeń Chmurowych i Inteligentnych Sieci NASK.
Kwantowy sygnał z satelity do Ziemi
Inicjatywa będzie służyć szerokiemu gronu interesariuszy krajowych, w tym instytucjom rządowym, operatorom infrastruktury krytycznej, podmiotom finansowym, ośrodkom badawczym oraz centrom danych. Umożliwiając tym organizacjom bezpieczną komunikację, projekt wzmocni krajowe i regionalne zdolności w zakresie cyberbezpieczeństwa, pomagając chronić kluczowe dane i systemy.
Ważnym elementem projektu jest integracja naziemnych sieci kwantowych z optycznymi stacjami naziemnymi, co umożliwi komunikację pomiędzy naziemnymi sieciami kwantowymi a satelitami. Integracja ta stanowi istotny krok w kierunku realizacji dystrybucji klucza kwantowego satelita –Ziemia (satellite-to-ground QKD), technologii, która w przyszłości umożliwi globalne połączenia komunikacji kwantowej.
Łącząc komponenty naziemne i kosmiczne, projekt pomoże stworzyć fundament pod paneuropejski, a w dalszej perspektywie globalny system komunikacji kwantowej. W ten sposób odegra ważną rolę we wzmacnianiu cyfrowej suwerenności Europy oraz jej odporności w zakresie cyberbezpieczeństwa. Zapewni to naszemu kontynentowi utrzymanie pozycji lidera w dziedzinie bezpiecznych innowacji cyfrowych oraz lepsze przygotowanie na wyzwania ery kwantowej. Poza osiągnięciami technologicznymi projekt będzie również sprzyjał współpracy naukowej, wymianie wiedzy oraz innowacjom między uczestniczącymi krajami. Inicjatywa wspiera bezpieczną transformację cyfrową usług publicznych, kluczowych sektorów przemysłu oraz ośrodków badawczych — przyczyniając się do budowy bezpieczniejszej, lepiej połączonej i technologicznie suwerennej Europy.
Projekt QKD Network Germany‑Poland‑Czechia jest finansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Connecting Europe Facility (CEF Digital). Całkowita wartość projektu wynosi 16 282 383,00 EUR, z czego maksymalne dofinansowanie Unii Europejskiej wynosi 8 141 190,00 EUR. Finansowanie odbywa się na zasadach grantu budżetowego, w którym poziom dofinansowania wynosi 50% kosztów kwalifikowanych dla większości kategorii wydatków. Liderem projektu jest Hochschule Nordhausen z Niemiec. Partnerami natomiast: Ośrodek Przetwarzania Informacji (Polska), Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowym PCSS (Polska), Cybersecurity Hub (Czechy), Ceske Vysoke Uceni Technicke V Praze (Czechy), Technische Universitat Berlin (Niemcy), De-cix Management Gmbh (Niemcy), Fraunhofer Gesellschaft Zur Forderung Der Angewandten Forschung Ev (Niemcy), Quantum Optics Jena Gmbh (Niemcy), Technische Universitaet Muenchen (Niemcy), Uniwersytet Warszawski (Polska), Politechnika Wrocławska (Polska) i NASK (Polska).
Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS)
PCSS afiliowane jest przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN (ICHB PAN). Jest to jedna z najważniejszych instytucji badawczo-rozwojowych w Polsce oraz kluczowy ośrodek ICT w Europie i rozpoznawalny partner na arenie międzynarodowej. Od ponad 30 lat tworzy i rozwija cyfrową infrastrukturę nauki, łącząc świat badań, biznesu i nowoczesnych technologii.
PCSS to przestrzeń, gdzie nauka spotyka technologię, a pomysły zamieniają się w działające rozwiązania. Aktywność PCSS skupia się na trzech filarach:
- Cyfrowa Nauka – zapewnia e-Infrastrukturę na światowym poziomie. Tworzy środowisko, w którym powstają przełomowe prototypy, projekty pilotażowe i badania typu „proof of concept”.
- Cyfrowa Gospodarka – wspiera biznes i przemysł, rozwijając innowacje oparte na ICT. Od startupów po globalne firmy – doświadczenie i zaplecze technologiczne PCSS pomagają budować przewagę konkurencyjną.
- Innowacje Społeczne – eksperci PCSS wierzą, że technologia powinna służyć ludziom. Dlatego edukują, zwiększają świadomość cyfrową i przeciwdziałają wykluczeniu technologicznemu.
NASK – Państwowy Instytut Badawczy
NASK jest instytutem, który łączy naukę, technologię i biznes. Jego misją jest cyfryzacja Polski – zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, a priorytetem rozwój cyberbezpieczeństwa i najnowszych technologii. Od ponad 30 lat NASK prowadzi działania edukacyjne, a także badania naukowe w obszarze sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa. W ich wyniku powstają rozwiązania i projekty, które budują cyfrową suwerenność naszego kraju. NASK wzmacnia ochronę Polski przed dezinformacją.
NASK odegrał kluczową rolę w podłączeniu Polski do internetu, a dziś dba o to, by był on szeroko dostępny i bezpieczny. W ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) 90 proc. szkół w kraju jest podłączonych do bezpłatnej sieci. Instytut tworzy rozwiązania technologiczne, z których korzystają zarówno instytucje publiczne, prywatne firmy, jak i obywatele. W ramach instytutu działa CSIRT NASK – jeden z trzech zespołów CSIRT poziomu krajowego.
NASK jest partnerem w wielu projektach międzynarodowych w obszarze wzmacniania cyberbezpieczeństwa oraz budowania i rozwoju sztucznej inteligencji.
Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI)
Nowoczesne centrum technologii informatycznych, sztucznej inteligencji i analiz. Instytut wspiera wdrażanie polityki rządowej w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego. Pomaga budować innowacyjną gospodarkę opartą na wiedzy. OPI PIB wspiera rozwój polskiej nauki i szkolnictwa wyższego poprzez dostarczanie zaawansowanych narzędzi cyfrowych, prowadzenie rzetelnych badań i analiz oraz wspieranie rozwoju infrastruktury badawczej. Eksperci i ekspertki instytutu zajmują się badaniami w obszarach informatyka techniczna i komunikacja oraz nauki społeczne.
OPI PIB rozwija nowoczesne oprogramowanie głównie dla sektora nauki i szkolnictwa wyższego. Instytut tworzy także innowacyjne rozwiązania z wykorzystaniem sztucznej inteligencji oraz rozwija medycynę cyfrową. W instytucie powstają kompleksowe raporty i analizy z zakresu analityki biznesowej, socjologii nauki i naukometrii. Pracownicy instytutu prowadzą także zawansowane badania dotyczące interakcji człowiek-komputer (HCI). Ich rezultaty są istotne, gdyż pozwalają tworzyć technologie bardziej intuicyjne, dostępne i dopasowane do rzeczywistych potrzeb użytkowników. OPI PIB dostarcza także nowoczesną technologię i ekspercką wiedzę z zakresu e-learningu. Instytut oferuje otwarte kursy online z różnych dziedzin oraz prowadzi szkolenia z metodyki i tworzenia kursów internetowych. OPI PIB zajmuje się również dystrybucją Funduszy Europejskich na rozwój infrastruktury badawczej i sektora nauki.
Loading ...